خانه » خبری و خواندنی » اخبار اقتصادی و سیاسی » قالیباف احمدی‌ن‍ژادِ انتخابات ٩٦ نبود / مشاور قالیباف
 

 

قالیباف احمدی‌ن‍ژادِ انتخابات ٩٦ نبود / مشاور قالیباف

انتخابات ریاست جمهوری | محمدباقر قالیباف | نتیجه انتخابات | نامزد انتخابات | دکتر قالیباف | دکتر روحانی | انتخابات | میلیونی | قالیباف | روحانیت | میلیون

قالیباف احمدی‌ن‍ژادِ انتخابات ٩٦ نبود / مشاور قالیباف

مشاور قالیباف: قالیباف احمدی ن‍ژادِ انتخابات ٩٦ نبود

عبارات مهم : انتخابات ریاست جمهوری – محمدباقر قالیباف

انتخابات ٢٩ اردیبهشت ٩٦ با همه حواشی کم نظیر آن به اتمام رسید ولی مباحث اطراف آن همچنان باقی هست. صورت عجیب این انتخابات، محمدباقر قالیباف بود که سومین حضورش در انتخابات هم به ناکامی انجامید. حسین قربانزاده، سردبیر روزنامه همشهری و دبیرکل جمعیت پیشرفت و عدالت – حزب محمدباقر قالیباف-، از نزدیک ترین صورت ها به شهردار پایتخت کشور عزیزمان ایران هست. وی در گفت وگو با «شرق»، نکاتی را راجع به روزهای انتخابات و شرایطی که منجر به کناره گیری قالیباف شد، بیان کرد.

قالیباف احمدی‌ن‍ژادِ انتخابات ٩٦ نبود / مشاور قالیباف

تحلیل شما از نتیجه انتخابات و آرایی که به دست آمد، چیست؟

قبل از هر چیزی باید بگویم بااهمیت ترین ثمره انتخابات جهت کشور ما این است که مردم در آینده خودشان همکاری می کنند و این جهت کشور ما افتخار بزرگی است که صرف نظر از هر نتیجه ای و صرف نظر از گزینش هر شخصی، مردم ضمن اعتماد به نظام پای صندوق می آیند و حق خودشان را اعمال کنند. این همکاری به صورت میانگین بالای ٦٠درصدی هم گواه همین مسئله است و این درحالی است که در بسیاری از کشورهایی که مدعی دموکراسی هستند، این عدد بسیار پایین تر است.

انتخابات ریاست جمهوری | محمدباقر قالیباف | نتیجه انتخابات | نامزد انتخابات | دکتر قالیباف | دکتر روحانی | انتخابات | میلیونی | قالیباف | روحانیت | میلیون

اما راجع به نتیجه انتخابات خب بالاخره معمولا در کشور ما دولت مستقر تکرار می شود و سوابق هم همین را نشان داده هست. آقای دکتر روحانی هم به عنوان مدیر جمهور مستقر این چرخه را تکرار کردند و با وجود آن چیزی که در نظرسنجی ها حدود ماه های بهمن و اسفند ارائه شد، موفق شدند. براساس آنها ایشان نسبت به رؤسای جمهور مستقر دوره های پیشین در همین وقت یعنی حدود سه تا چهار ماه مانده به انتخابات ریاست جمهوری، اقبال عمومی کمتری داشتند ولی طبیعتا مسابقه سنگینی که در هفته های آخر و به خاص هفته نهایی اتفاق افتاد این نتیجه را رقم زد.

از مسابقه سنگین می گویید. الان اگر بخواهید تحلیلی از واکنش‌ مردم داشته باشید، به نظر شما چه اتفاقی رخ داد؟ چه چیز باعث شد حتی افرادی که خیلی وقت بود رأی نداده بودند پای صندوق های رأی آمدند؟

جامعه ما دو شاخصه هیجانی بودن و تا حدی ناراضی بودن را داراست و این عنوان را اساتید جامعه شناسی هم مطرح می کنند. بنابراین هر چقدر این فضای دوقطبی و این فضای چالشی بین رقبا زیاد شود طبیعتا نتیجه بلافصل آن، حضور زیاد مردم و همکاری آنهاست.

اما آن چیزی که در کشور ما اتفاق می افتد متأسفانه به خاص در هفته های منتهی به انتخابات، این است که زمین بازی انتخابات از حوزه شاخص ها و شاخصه های مدیر قوه اجرائی به منازعه ای انتقال می شود که دیگر سطح دعوایش لزوما در محدوده قوه مجریه قرار نمی گیرد. ما هنگامی به دو هفته نهایی انتخابات و به خاص هفته نهایی نگاه می کنیم و صحبت مردها روحانی و رئیسی را در شهرهای متفاوت تجزیه و تحلیل می کنیم به خاص سخنان جناب آقای دکتر روحانی در مشهد و ارومیه و… لزوما مرتبط با مطالبه مهم مردم نیست.

قالیباف احمدی‌ن‍ژادِ انتخابات ٩٦ نبود / مشاور قالیباف

اتفاقا در این مورد که مطرح کردید مطالعات و نظرسنجی ها نشان داده که بحث آزادی بیان مطالبه بخشی از جامعه هست. آیا بیان این عنوان از طرف یک کاندیدا از نظر شما ایراد دارد؟

ایرادی که ندارد. آقای دکتر روحانی این حق را دارد که در فضای تبلیغات انتخاباتی به عنوان نامزد انتخاباتی هر سوژه و موضوعی که مایل است را مطرح کند. من از فضای تبلیغات انتخاباتی بیرون می آیم و صرف نظر از انتخابات، چالش های کشور را مطرح می کنم؛ این کشور الان با چه چالش هایی مواجه است و قاعدتا اگر قرار باشد کاری جهت این چالش ها صورت بگیرد کدام مباحث در صدر این اولویت ها هستند. به استناد نظرسنجی هایی که در طول سال گذشته انجام گرفته هست. فصل یکسان همه نظرسنجی هایی که ایرنا، ایسپا، دانشگاه تهران، بسیج، وزارت، سپاه و هر جای دیگری که شما ببینید انجام داده اند در طول سال گذشته این بوده که مطالبه اول مردم ایجاد شغل و دغدغه بی کاری است.

انتخابات ریاست جمهوری | محمدباقر قالیباف | نتیجه انتخابات | نامزد انتخابات | دکتر قالیباف | دکتر روحانی | انتخابات | میلیونی | قالیباف | روحانیت | میلیون

حدود ١٢ میلیون نفر فارغ التحصیل داریم که بیش از پنج میلیون و ٨٠٠ هزار نفر آنها از علم ارزش تا آخر عمر هیچ بهره ای نمی برند و اساسا جویای کار نیستند. بنابراین منِ قربانزاده اگر بخواهم کاری را جهت این کشور به عنوان اولویت در نظر بگیرم حتما عنوان اشتغال و دیگر مباحث اقتصادی مرتبط هست؛ ظرفیت هایی که در این کشور استفاده نشده و می توانسته استفاده شود و ما چون استفاده نکردیم هر لحظه آن را غیرقابل دسترس می دانیم. بعد من اعتقاد دارم بااهمیت ترین شاخصه هایی که باید در این انتخابات می آمد و تأثیرگذار بود و صحنه را عوض می کرد، این دغدغه های مهم اقتصادی بود البته آزادی هم دغدغه مردم و همان جوان هست؛ آزادی مدنی، آزادی اجتماعی و… ولی اگر با همان جوان الان صحبت کنی حتما بااهمیت ترین مطالباتش شغل، مسکن و ازدواج خواهد بود.

برای مثال، آقای احمدی نژاد کشور را با ٥٠٦ هزار میلیارد تومان تحویل آقای روحانی داد و حالا یک تریلیون و ٣٠٠ هزار میلیارد تومان میزان نقدینگی است یعنی از سال ١٣٩٢ تا ١٣٩٦ ٨٠٠ هزار میلیارد تومان نقدینگی اضافه شده است هست. این ٨٠٠ هزار میلیارد تومان کجا رفته است؟ این همان مدل مدیریتی است که ما به آن نقد داریم.

قالیباف احمدی‌ن‍ژادِ انتخابات ٩٦ نبود / مشاور قالیباف

بحث اشتغال را مطرح کردید. شما مشاور آقای قالیباف در انتخابات بودید. البته بدون شک یکی از مطالبات مهم جامعه بحث اشتغال هست. آقای قالیباف هم در طول تبلیغات انتخاباتی مدام از عنوان ایجاد پنج ميلیون شغل سخن گفتند. ولی هیچ گاه از نحوه اجرائی شدن آن سخنی نگفتند. من با یکی از کارشناسان حوزه پتروشیمی صحبت می کردم گفتند در عالی ترین حالت پتروشیمی سالی ٤٠٠ شغل ایجاد می کند. طبیعتا دادن وعده ای هم که توانایی اجرائی شدن نداشته باشد، اخلاقی نیست.

در بیانیه ای که روز عضویت آقای قالیباف قرائت کرد تعهدات مختلفی ازجمله ایجاد پنج میلیون شغل، زیاد کردن یارانه، ایجاد سامانه ملی کارانه و نمونه های متفاوت دیگر که بعضا در طول مسابقه انتخاباتی به آن اضافه شد مثل ایجاد وزارت خارجه و تجارت بین الملل، مثل تضمین وام خرد مردم از محل یارانه ها و… مطرح شد.

با وجود اینکه بسیاری این وعده ها را فضایی می دانستند بخش عمده آنها به صورت عینی در قانون برنامه ششم توسعه به صورت کلی هدف گذاری شده است بود. به عنوان نمونه در مورد پنج میلیون شغل؛ شما می دانید که الان قیمت بی کاری ١٢,٧ است وظیفه برنامه ششم توسعه این است که قیمت بی کاری در آخر ١٤٠١ به ٨.٦ برسد. کسی که در مسابقه انتخاباتی می خواهد وعده ای بدهد باید چهار سال تا آخر ١٤٠٠ را در نظر بگیرد بعد یعنی باید قیمت بی کاری حدودا به ٩.٤ درصد برسد. این به غیر از یک میلیون و ٢٠٠ هزار نفر فارغ التحصیل بی کاری هستند که هر سال اضافه می شود. یعنی سه میلیون و ٥٠٠ بی کار فعلی به علاوه سه میلیون وخرده ای یعنی نزدیک هفت میلیون نفر باید برایشان کار ایجاد شود درحالی که تعهد آقای قالیباف پنج میلیون شغل بود یعنی حتی پایین تر از عددی که قانون برنامه ششم توسعه در نظر گرفته هست. خود آقای روحانی هم اعلام کرده که ٩٥٠ هزار شغل ایجاد خواهیم کرد.

در مورد چهار سال گذشته هم چهار میلیون شغل بود که آن حرف وحدیث ها راجع به مشروط بودنش در مناظرات مطرح شد.

منظورتان بحث گردشگری است؟ ولی واقعا آقای روحانی آن طور مطرح نکرده بودند. فیلم کامل را ببینید.

من هم آن فیلم را کامل دیده ام و ایشان می گوید با گردشگری شغل ایجاد می کنیم. به هرحال ببینید دولت فعلی هم معتقد است چیزی حدود یک میلیون شغل باید ایجاد کند که البته ما معتقدیم خیلی کم است ولی بعد فضایی توصیف کردن هر سال یک میلیون شغل کاملا ناجوانمردانه بود. درحالی که هم قانون حد آن را مشخص کرده و هم دولت فعلی و مستقر آن را تقریبا قبول دارد. یا راجع به یارانه هم به همین ترتیب؛ در همه دنیا در کشورها جهت افراد ازکارافتاده مستمری ماهانه ای را در نظر می گیرند و اسم این کار را پول پاشی یا گداپروری نمی گذارند؛ چون معتقدند دولت و کشور باید جهت افرادی که رابطه ارزش با اقتصاد به علت ازکارافتادگی و فقری که دارند، قطع است باید آن عده حتما تأمین معاش شوند. این عده در کشور ما یا ذیل کمیته امداد هستند یا ذیل شرکت بهزیستی هستند یا پشت نوبتی این دو تا مرکز هستند یا افرادی که اساسا به اینها معرفی نشده اند؛ چیزی حدود شش میلیون نفرند.

در تحریریه همشهری طرحی را با حدود ٢٠ ماده پیشنهاد دادیم و پیگیری کردیم و جهت نخستین بار در تاریخ مجلس با ٢٨١ امضا دوفوریت آن تصویب شد و بعد چون به آخر مجلس قبلی (مجلس نهم) رسیده بود و ابتدای مجلس دهم در پروسه ای که ٢٠ ماه طول کشید قرار داده شد و در این ٢٠ ماه ما بالغ بر ٢٠ تیتر یک در مورد این عنوان زدیم، یعنی طرح شش میلیون نفر که به اینها پیگیری شود. نهایتا هم در کمیسیون تلفیق در آخر سال گذشته در ماده ٩٤ کمیسیون تلفیق تصویب شد و جهت نخستین بار در قانون بودجه و تبصره ١٣ آن آمد و به عنوان وظیفه عینی جهت دولت در نظر گرفته شد هرچند با تغییری که دادند این را از شش میلیون نفر کمتر و مبلغش را هم کمتر کردند ولی عملا معادل سه برابر یارانه می شد. تا قبل از تصویب این طرح آقای نوبخت اعلام مخالفت می کرد و می گفت ما نقدینگی و اعتبار جهت این عنوان نداریم. ولی در نخستین ماه بعد از تصویب که می شد فروردین ماه، این پول به حساب این افراد واریز شد.

یا به عنوان نمونه پیامکی جهت چهار میلیون نفر که یارانه ارزش قطع شده است ارسال شد که یارانه شما واریز خواهد شد.

یا در عنوان کارانه، شما دیدید که سایت کار ١٣٩٦ راه افتاده بود که وزارت کشور اعلام کرد غیرقانونی است و این فیلتر شد ولی شبیه همان سایت کاج تحت عنوان کارورزی دولت ایجاد کرد اگرچه نقص هایی دارد نسبت به آن طرحی که ما مطرح کردیم ولی آن هم دارد اجرا می شود.

هر بار در مناظرات از آقای قالیباف راجع به امکان اجرائی شدن پنج میلیون شغل پرسیده شد، فقط به بیان انتقاد از دولت و بیان کلیات اکتفا کرد. این شیوه عمل نامزد شما در انتخابات، با پاسخ مطالب شما راجع به وی‍ژگی های نامزد ریاست جمهوری در تناقض نیست.

شما اگر همین الان بتوانید در گوگل سرچ کنید در سرچتان چند مصاحبه پیدا می کنید؛ مصاحبه با مهر، مصاحبه با گروه تحریریه سایت و مصاحبه با یکی دوتا رسانه دیگر که به تفصیل مباحث اقتصادی راجع به چگونگی ایجاد پنج میلیون شغل مطرح شده است هست. به چه دلیل الان شما معتقدید مطرح نشده، چون طبیعتا هنگامی سیل خبر های انتخاباتی و… می آید خبر های ایجابی و تبیینی، اصلا شنیده نمی شوند. من کمپینی راه انداخته ام که ظرفیت های حرفه وکالت برداشته شود، اصل ٢٨ قانون اساسی آزادی گزینش شغل هست. در حوزه داروخانه هم همین است اگر شما همه شرایط را داشته باشید، حق فنی، تجربه، تحصیل و پول از خودت بیاوری و زمین بخری، منِ معاونت غذا و داروي وزارت بهداشت ٢٠ سال بعد به تو مجوز می دهم.

این میانگین در سنگاپور یک روز هست، در نیوزیلند سه روز هست. بعد نتیجه می گیریم اگر دولت فقط پایش را از روی گلوی شغل بر دارد، می شود چند میلیون شغل. بعد چون اینها در عرصه انتخابات بود شنیده نمی شود. چون آنجا دعوای حیدری- نعمتی بهتر شنیده می شود.

ولی شروع کننده دعوای حیدری- نعمتی آقای قالیباف بود.

یک بار دیگر مناظره را مرور کنیم که از مناظره اولی که آقای قالیباف شروع کرد راجع به چهار میلیون شغل گفت چه کسی وارد شد و گفت شما دروغ می گویید و چنین چیزی نبوده است.

ولی کسی به ایشان نگفت دروغ می گویید. آقای جهانگیری گفت خلاف می گویید.

در مناظره اول وسط صحبتی که آقای قالیباف راجع به ایجاد شغل داشت مطرح می کرد، آقا روحانی این بحث ها را مطرح می کرد و گفت من نمی خواهم شما زیاد از این دروغ بگویی، چون گناه تان زیاد می شود. شما که دیدید بنده هم پشت صحنه آنجا بودم

بعد آن کاغذ را هم شما دست آقای قالیباف دادید؟

نه از اول دست خودشان بود!

بحث ناجوانمردانه ای را مطرح کردید؛ ما دیدیم آقای قالیباف در هر سه مناظره به قالیباف دیگری تبدیل شد که زیاد یادآور احمدی نژاد بود و در هر مناظره زیاد به مدیر دولت های نهم و دهم شبیه شد. ما در سال ٨٤ با یک آقای قالیباف اتوکشیده کت وشلواری پوش و برندپوش روبه رو بودیم؛ سال ٩٢ یک آقای قالیباف نسبتا معمولی تر و در سال ٩٦ یک آقای قالیباف با لباس محمود احمدی نژاد.

این بحث ها زیاد گزاره هایی است که در اینترنت به آنها دامن زده شد و تکرارش باعث شد که در ذهن جا بیفتد. من خودم در این مجموعه بودم و کاملا صادقانه و عینی مطرح می کنم، در فضا و خلأ بحث نمی کنم. آقای جهانگیری هنگامی که در مناظره اول می آید، شهرداری را می گوید، کوچه شش متری را می گوید، بستنی طلا را می گوید. هنگامی کسی می آید و پشت سر هم ١١ عنوان اتهامی می گوید، دیگر اصلا فضایی نمی ماند که شما بخواهید بحث های ایجابی و برنامه ای خود را مطرح کنید. در ٢٥ دقیقه که در کل مناظره وقت است هم باید به این اتهامات جواب بدهید و هم به سؤالات پاسخ بدهید و بحث های تبیینی مطرح کنید، طبیعتا در این وقت محدود امکان پذیر نیست.

بالاخره شبهات زیادی را مطرح کردند. هنگامی که آقای قالیباف به عنوان آخرین نفر پشت تریبون رفت مجبور شد به این شبهات محکم پاسخ بدهد. ولی توصیه ای که باید بگویم این است بخشی از برداشتی که از این سه مناظره است به آن چیزی که بازنمایی مناظرات هست، برمی گردد چون بازنمایی مناظره از خود مناظره مهم تر هست. در بازنمایی مناظره تیم تبلیغاتی و عملیات روانی آقای روحانی به کمک لشکر اینترنت در داخل و خارج خیلی خوب عمل کردند.

شما فکر نمی کنید که آقای قالیباف اگر در مناظره ها خودش می بود بهتر نبود. به عنوان نمونه هنگامی می آیند بحث اموال را مطرح می کنند. خب رقیب مهم ایشان که هر سال باید لیست اموالش را اعلام کند. یا درمورد املاک افراد، بقیه ایراد می گیرند و تصویر منزل بقیه را انتشار می کنند. اینکه ما می دانیم ایشان هم منزلی دارند که خوب است و بالای شهر است و… یا اینکه به عنوان نمونه بگویند در حسابم فلان قدر دارم که بامزه هست. خب بهتر نبود در بشقاب خودش، خودش را مطرح می کرد تا اینکه به منزل و لیست اموال دیگران بپردازد؟

چرا فکر می کنید آن کسی نبود که مطرح می کرد. همین الان شما دارید می گویید منزل ایشان در بالای شهر است درحالی که منزل ایشان در منطقه چهار هست. آقای قالیباف واقعا همان بود ولی من به شما حق می دهم که بعد از گذشت ٣٨ سال از انقلاب به علت اینکه بسیاری از مسئولان حد و حدود را نگه نداشتند و مردم را بدبین کردند، شما هم بدبین باشید ولی راجع به آقای قالیباف واقعیت همین هست. ایشان هیچ فعالیت اقتصادی حتی مباح نداشته و زندگی معمولی اي دارند.

آدمی که سال ٨٤ لباس مارک پوشیده ساعت دستش فلان قدر قیمت دارد. اصلا به این مسئله در خیلی وقت ها شناخته شده است حالا این چنین مطرح کند غیرقابل باور هست. شهردار یک شهر باید یک زندگی مناسب و خوبی داشته باشد.

ایشان کِی تصویر منزل بقیه را نشان دادند.

کانال هوادارانشان که پخش کرد.

خب کانال هواداران چه ربطی به ایشان دارد.

این طور نگویید، خب کاملا مشخص است که خط فکری از کجا به هواداران داده می شود.

آقای قالیباف چه زمانی عنوان سند منزل آقای روحانی و آقای جهانگیری را مطرح کردند؟ بعد از مطرح شدن اتهام املاک نجومی از سوی آقای جهانگیری.

آن قضیه را که قوه قضائیه و شرکت بازرسی پیش از اینها مطرح کرده بودند و ربطی به دولت نداشت که البته پیرو املاک نجومی بحث حقوق های نجومی را هم مطرح کردند که در مناظره ها هم البته اول آقای قالیباف بحث حقوق های نجومی و… را مطرح کردند.

حتی در همان نامه پراشکال اولیه شرکت بازرسی هم این ادعا راجع به مدیران مطرح نشده بود. درحالی که آقای جهانگیری در مناظره گفتند دو هزار و ٥٠٠ میلیارد تومان املاک نجومی به مدیران واگذار شده است هست. این دو هزار و ٥٠٠ میلیارد تومان کذب محض است.

موضوع املاک پروژه ای بود که در برابر حقوق های نجومی مطرح شد و بزرگ ترین افتخار شهرداری در حوزه پیگیری به تسهیلات رفاهی کارکنان یعنی کمک قانونی به تعاونی های مسکن که بیش از ٢٧ هزار نفر از پرسنل را شامل می شد را با توسل به یک نامه مغشوش شرکت بازرسی که خود مدیر شرکت بازرسی و دادستان کل کشور و دادستان پایتخت کشور عزیزمان ایران آن را رد کردند، به یک سوژه منفی علیه قالیباف تبدیل کردند و بعدها سرنخ این سوژه سازی هم کشف شد. هیچ اقدام غیرقانونی و جرمی در این زمینه ارتکاب نیافته و ارائه تسهیلات منطبق بر قوانین مصوب مجلس و شورای شهر به همه کارکنان بوده است.

به مدیران داده شده است دیگر. در سایت ها هم لیستش با اسامی مدیران انتشار شد.

لیستی که در سایت ها انتشار شد برگرفته از همان نامه مغشوش و محرمانه بود که بعدها رد شد چون اصلا مواردی از اساس کذب بود مواردی هم در میزان و… اشتباهاتی داشت ولی در نهایت بعضی مدیران هم مثل بقیه و کمتر از هر دوره دیگری از این تسهیلات بهره مند شدند. ولی رقم بسیار ناچیزی نسبت به رقم ادعایی بود.

خیلی هم مبلغ بالایی هست. من چند نفر از این مدیران را می شناسم که منازلشان در بالای شهر است و مبالغ زیادی هم قیمت دارد و گاه چندمیلیارد هست. بعد دوهزار و ٥٠٠ میلیارد خیلی بیراه به نظر نمی رسد. حالا ولی صرف نظر از اینکه به چه دلیل داده شده است و به چه نحو داده شده. بحث من این است این مسیری که آقای قالیباف و تیم تبلیغاتی ارزش گزینش کردند، اشتباه بود.

دروغ را آن قدر بزرگ گفتند تا همه باور کنند. هنوز بعد از گذشت حدود ١٠ ماه یک مورد هم اثبات نشده است درحالی که موارد حقوق نجومی ثابت شده است بود و افراد اذعان کردند که این حقوق ماهانه را گرفته اند. ولی راجع به بخش دوم سؤال شما ببینید هنگامی به شما اتهام بزنند که به عنوان نمونه قبل از اینکه بیایید اینجا ٥٠٠ هزار تومان دزدی کرده اید، بعد شما می خواهید توضیح بدهید و درعین حال خبر قطعی داشته باشید که همین الان که وارد اینجا شدید دیده اید که من به عنوان نمونه یک میلیون تومان دزدی کرده ام. شما چه واکنشی دارید؟ نمی گویید تو که داری به من تهمت می زنی و دروغ هم می گویی، خودت این کار را کردی؟! واقعا شما جای آقای قالیباف بودید چه کار می کردید؟

در مناظره ادعاهای بسیاری مطرح شد، خب شما به عنوان خبرنگار بیایید همه موارد را یکی یکی بررسی و راستی آزمایی کنید. ما فقط باید صحت این گفتار و ادعاها را بسنجیم و ببینیم دروغ می گوید یا راست. هر کدام از اینها را که بخواهید من جهت شما ثابت می کنم این بخشی که ما معتقدیم دروغ است به چه دلیل دروغ است و برعکس اگر مواردی مطرح شده است چه استنادی دارد. اگر گفتیم آقای روحانی در شهرک غرب متری سه هزار تومان در این سال زمین گرفته این هم سندش؛ مستند حرف زده ایم.

اگر گفتیم آقای جهانگیری ١٤٥ هزار تومان در میدان ونک گرفته سندش را هم نشان می دهیم و این چیزی نیست که ما بگوییم تهمتی زده ایم. حرف ما این است که اعلام این جرم هم نیست، بلکه این چیزی است که وجود داشته و قراردادش هم موجود هست. ولی شما که می گویید بستنی طلا، املاک نجومی و… این را بیایید از قوه قضائیه و دادستان و شرکت بازرسی و… بپرسید که کدامش صحت دارد؟ یکی از آنها هم تا به حال به عنوان یک پرونده ثابت شده است است؟

تا آنجا که من خوانده ام و یک بار خود آقای قالیباف قبل از انتخابات اعلام کردند گفتند یک سری از این املاک را بعد گرفته ایم و یک سری را قرار شده است به صورت قسط بندی بپردازند.

ببینید اینها مواردی است که مطابق قانون ستاد تسهیلات مسکن اجازه داشته است که با شرایطی به کارکنان ارائه کند. یعنی مصوبه شورای شهر و قانون مجلس این اجازه را می داده که…

که ببخشد به مدیران شهرداری آن هم با قیمت بسیار پایین؟

نه اصلا بخششی در کار نیست. ببینید یک چیزی در ذهن شما افتاده هست، بخشش. تسهیلات مسکن؛ هرکسی که کارمند دولت است یا کارمند شهرداری یا نهاد عمومی غیردولتی تا آخر عمر می تواند از یک بن مسکن استفاده کند، یعنی یا عضو تعاونی ها شود یا به شکلی که بگوید من این بن مسکن را خریده ام. یعنی به او یک حق مسکنی اعطا شود. کارمند دولت این طور است.

نهادهایی مثل نهادهای نظامی منزل های سازمانی دارند که بعد واگذار می شود، وزارتخانه ها هم این بن مسکن را دارند و تعاونی. تعاونی را هم افراد ایجاد می کنند و می روند تسهیلات می گیرند. این تعاونی ها از یک مراجعی مثل شهرداری و… تسهیلات می گیرند. این تسهیلات را چه کسی مشخص می کند؟ شورای شهر و مجلس براساس قوانینی که وجود دارد در این عنوان از کارگر پسماند کهریزک تا آن رفتگری که آقای قالیباف گفت تا حمل ونقل موتوری از این بن مسکن استفاده کرده اند.

تقاطع حکیم- بلوار تعاون دو هزار و ٥٠٠ واحد است که هرکسی که آنجاست حدود ٩٠ میلیون تومان در طول دو سال پرداخت کرده است اقساط پنج میلیونی و ١٠ میلیونی پرداخت کرده تا نهایتا ٩٠ میلیون تومان شده. زمانی که کلید واحد را به او داده اند همان وقت می توانسته آن را متری چهار میلیون تومان بفروشد، اگر صد متر بوده یعنی ٤٠٠ میلیون تومان، یعنی حدود ٣٠٠ میلیون تومان سود کرده هست؛ چه کارمند پسماند کهریزک، چه کارمند شهرداری چه کسی دیگر. ولی اینها تعاونی هایی هستند که همه جا وجود دارند. می روند پنج میلیون یا ١٠ میلیون می سازند و بعد تحویل می دهند و بعد آن فرد یا در آن منزل می نشیند یا می فروشد.

یعنی این هم در قالب تعاونی بوده است؟ آن رفتگر هم مسکن گرفته است؟!!

این دو هزار و ٥٠٠ میلیون تومانی که آقای جهانگیری گفت هم دادستان و هم شرکت بازرسی تأیید کردند که اینها همان ٢٧ هزارنفری هستند که تعاونی های آنها یک میلیون و صد هزار مترمربع تسهیلات گرفته اند.این را بی بی سی نخستین بار تیتر زد، همان شب اولی که در سایت معماری نیوز اعلام شد فردایش بی بی سی تیتر زد که دو هزار و ٥٠٠ میلیون تومان هبه به مدیران شهری. درحالی که کذب محض بود. ٢٧ هزارنفری که بهره مند بودند را تبدیل کردند به ١٥٠ نفر. ١٥٠ نفر هم در قالب همین تعاونی ها به این شکل به آنها تخفیف داده شده است به همان میزان. هیچ کدام اینها جرم و عمل غیرقانونی نبود.

تحقیق وتفحص از شهرداری که مدام عقب می افتد. اتفاقا اصلاح طلبان شورای شهر هم از این عنوان بسیار ناراحت بودند ولی دستشان به جایی بند نبود.

تحقیق وتفحص مجلس تصویب نشد. پیگیری قوه قضائیه که عقب نیفتاده هست. بعد اینها هنوز ثابت نشده است.

بیایید رسانه ای به ماجرای انتخابات و مناظره ها نگاه کنیم. شما قبل تر هم از اصطلاح بازنمایی استفاده کردید. من خیلی به این بازنمایی اعتقادی ندارم. هنگامی که مناظره ها ازسوی صداوسیما انتشار و پخش شده است دیگر جای بازنمایی نمی ماند. مردم آنچه می بینند را باور می کنند.

چرا بازنمایی آن در شبکه های تلگرامی و… بسیار مهم هست. تأثیرش به حدی است که هنگامی آقای روحانی می گویند ما می رفتیم در ستاد بغلی شام می خوردیم چقدر طنز تولید می شود.

این را که بعد از پیروزی گفتند.

خب قبل انتخابات هم بود. منظورم کلا چنین موضوعاتی هست. به هرحال چنین موضوعاتی در کانال های گوناگون نظیر بی بی سی، مملکته، اصلاحات، وحیدآنلاین و صد تا کانالی که وجود دارد و موتور تولید طنز هستند به موضوعی فراگیر تبدیل می شوند.

علیه آقای روحانی هم خیلی می نوشتند. ضمن اینکه طبق آماری که انتشار شده است بود بعد از بازداشت مدیران تلگرامی و مسدودشدن کانال های آنها… اینترنت در جریان اصولگرایی میدان و برد بیشتری داشت نسبت به جریان اصلاح طلبی.

نه کاملا فضا به نفع ایشان بود. ضمن اینکه اساسا کسی که هر لحظه اپوزیسیون حاکمیت است در اینترنت و در اقبال عمومی هر لحظه یک گام جلوتر است.

مگر آقای روحانی اپوزیسیون هستند؟ اصلا به چه دلیل در اقبال عمومی جلوتر است؟

در جایگاه اپوزیسیون می نشینند. یعنی نقد حاکمیت از سوی یک شخصیت سیاسی طرفدار آقای روحانی تا یک شخصیت سیاسی طرفدار آقای قالیباف که زیاد نقد دولت فعلی را می خواهد مطرح کند تفاوت دارد و تا بخواهد نقدش را مطرح کند بلافاصله آن دکمه قرمز سقف حاکمیت را می زند چون مردم هم همه اینها را باهم در یک فضای یک کاسه ای می بینند.

به عنوان نمونه در سال ٩٢ که آقای روحانی نقد آقای احمدی نژاد را مطرح کردند به چه دلیل این طور نبود. مگر آن موقع نقد حاکمیت بود؟ مگر بخواهید دولت احمدی نژاد و حاکمیت را همسو ببینید.

ببینید، شما هنگامی راجع به سازش -مقاومت صحبت می کنید و آن را معیار قرار می دهید و همه بحث های سیاست خارجی را در این سال ها در موردش نقد می کنید، بعد از آقای روحانی که یک درجه می آید پایین تر، دیگر عملا آنجا که بحث ما در اینستاگرام، تلگرام، فیس بوک و … و اینترنت توفانی به پا می شود که در رد به عنوان نمونه این رویکرد جمهوری اسلامی و… است و این اتفاق در مورد اینترنت در دو ماه قبل انتخابات بود.

یعنی معتقدید اینترنت کاملا دست اصلاح طلبان بود؟

خیلی زیاد و تأثیرگذارتر. هنرشان هم بالاتر بود. یعنی در فضای طنزساختن و… اینها خیلی راحت صورت می گرفت بعد درواقع بازنمایی مناظره کاملا به گونه ای دیگر بود.

من به آسانی می توانم بگویم بخش هایی از صحبت های آقای روحانی و آقای جهانگیری کذب محض بود و همه جوره هم هنگامی شما ببینید؛ تأیید می کنید. در کنار آن، بحث هایی که آقای قالیباف مطرح کرده کدامش کذب و دروغ هست، شما می گویید استراتژی اش احمدی نژادی است و قالبش عوض شده است و یک قالیباف دیگر هست؛ من می گویم بالاخره قبل از اینکه آدم استراتژی را بخواهد قضاوت کند که یک رویکرد تبلیغاتی است درمورد صحت و سقم حرف افراد قضاوت می کند؛ ١) که آن فرد کی دروغ گفت، کی راست گفت و ٢) کی در تصویر العمل گفت، کی به عنوان کنش مطرح کرد.

این پاسخ شما برایم پذیرفته نیست. ولی فارغ از این بحث آیا به عنوان یک اهل رسانه این سیستمی که ایشان ادامه دادند در تبلیغات انتخاباتی موفق بود، شما به عنوان مشاور ایشان قبول دارید و اگر بار دیگر بیایند همین سیستم را ادامه می دهید یا اینکه قبول دارید که این مدل به ایشان نمی آمد و شاید یک مدل بهتری را اگر اجرا می کردند شاید موفق تر بودند کمااینکه شاید اگر انصراف نمی داد و می ماند جای آقای رئیسی شاید خیلی موفق تر بود و شاید جریان اصولگرایی خیلی موفق تر جلو می رفت. به نظر شما به عنوان مشاور آقای قالیباف این استراتژی تبلیغاتی درست بود با وجود اینکه همه صاحب نظران معتقد بودند نمایشی از آقای احمدی نژاد جهت طبقه فرودست جامعه بود تا بتواند رأی آنها را جلب کند.

استراتژی تبلیغاتی ما کاملا از افکارسنجی به دست آمده بود. یعنی در جزئی ترین موضوعاتی که ما موضع گیری می کردیم یا مدل واکنش‌ تبلیغاتی را بروز می دادیم حتما قبلش افکار عمومی را سنجش می کردیم که چنین مطالبه و دغدغه ای دارند و بین این دو تا عنوان کدام را می پسندند؛ تا ما این نظرسنجی را انجام نمی دادیم این واکنش‌ تبلیغاتی را گزینش نمی کردیم.

بنابراین این استراتژی، استراتژی ای است که مبتنی بر اقبال افکار عمومی بود. اینکه آیا ضعف دارد، خب طبیعتا هیچ برنامه تبلیغاتی ای نیست که ضعف نداشته باشد و حتما من هم اگر بخواهم راجع به آن قضاوت کنم می توانم بروم یک جزئیاتی پیدا کنم. در مورد این عنوان که اینجا می شد این کار را انجام داد و کمااینکه در مورد برنامه تبلیغاتی نامزد پیروز هم که ٢٤ میلیون رأی آورده، می شود، حتی نه در مورد بحث هایی که ما می گوییم دروغ هست، بلکه راجع به استراتژی تبلیغاتی هم می شود رفت و یک ضعف هایی را پیدا کرد، از اینکه بگذریم به صورت کلی که شما احتمالا منظورتان این است خیر، یعنی ما معتقدیم استراتژی مطلوبی بوده همان طوری که شما می گویید اگر این استراتژی ادامه پیدا می کرد حتما ما معتقدیم که در نتیجه انتخابات هم می توانست تأثیر بگذارد.

اما در جواب سؤال بعدی شما، این اتفاقی بود که ٢٤ اردیبهشت تصمیم گیری شد.

چرا؟ در نظرسنجی هایی که به عمل می آمد به نظر می آمد که آقای قالیباف روندش رو به رشد بود، رأی های آقای رئیسی با شیب ملایم تری رشد داشت؛ به چه دلیل تصمیم گرفته شد که آقای قالیباف به نفع آقای رئیسی کنار برود؟ به چه دلیل تصویر این اتفاق نیفتاد؟ به چه دلیل هر لحظه جریان اصولگرایی آقای قالیباف را دقیقه نود از حمایت خود کنار می گذارد.

منظورتان ائتلاف١+٢ است و اینکه به چه دلیل بقیه کنار نرفتند، خب این دعواها هر لحظه وجود دارد و آدم ها با ارزیابی نظرسنجی ها و محاسباتی فکر می کنند که اوضاع خودشان مطلوب تر هست. سال ٩٢ شاید چنین اتفاقی افتاد ولی در مورد این اتفاق چون من در سفرها که با ایشان بودم و جلسات مختلفی که تحلیل می شد، ما یک نظرسنجی معیار داشتیم که نظرسنجی دانشگاه پایتخت کشور عزیزمان ایران بود. این نظرسنجی حتی ٥٧,٥ درصد آرای آقای روحانی را روز پنجشنبه آینده نگری کرد. یعنی این قدر دقیق و نزدیک به نتیجه بود.

روز به روز نظرسنجی صورت می گرفت. از ٢٣ تا ٢٥ اردیبهشت که بااهمیت ترین جلسات بود و تصمیمات مهم آنجا گرفته شد کماکان اقبال آقای قالیباف در نظرسنجی دانشگاه پایتخت کشور عزیزمان ایران بالاتر بود و اگر هر کدام از این افراد را در نظر می گرفتیم که کنار بروند سبد رأیشان چگونه تأثیر می گذارد؛ بالای ٥٠ تا نزدیک ٦٠ درصد از آرای دکتر قالیباف با کناررفتن می ریخت در سبد آقای روحانی. بالای ٩٠ درصد آرای آقای رئیسی با کناررفتن می آمد در سبد آقای قالیباف بعد یعنی براساس محاسبات دو دو تا چهار تا حتما آقای قالیباف می ماند و آقای رئیسی کنار می رفت و اگر دونفری می ماندند به علت آنکه اسیر تندشدن فضای سیاسی و منازعه ای که آقای روحانی از هفته نهایی شروع کرده بود می شدند، به سمتی پیش می رفت که عملا باز همین نتیجه اتفاق می افتاد ولی ممکن بود با چهار، پنج درصد رأی کمتر آقای روحانی لب مرزی رأی بیاورد.

من دو هفته قبل از انتخابات توییت کردم که اگر آقای قالیباف کنار برود آقای روحانی دور اول مدیر جمهور است که انتقاد کردند دوستان که به چه دلیل آینده نگری کردی و بر چه اساسی آینده نگری کردی؟ من براساس نظرسنجی ها می گفتم و همین اتفاق هم افتاد که اگر آقای قالیباف کنار برود آقای روحانی به آسانی دور اول مدیر جمهور می شود. اگر آقای قالیباف بماند آقای روحانی به سختی مدیر جمهور است و اگر آقای رئیسی کنار برود حداقل انتخابات به دور دوم کشیده می شود. این آینده نگری ما براساس نظرسنجی هایی بود که اتفاق می افتاد.

ما در بحث ها و مشورت هایی که داشتیم معتقد بودیم که آقای رئیسی کنار بروند بهتر است مخصوصا که اگر آن شوک هم بیاید حتما تأثیر بهتری دارد، ولی به هر دلیلی آقای رئیسی تصمیم گرفت کنار نرود. خب طبیعتا یک بخش اقبالی بود که ایشان می دید؛ در استان ها اقبال ایشان خیلی زیاد از آقای قالیباف بود.

در جمع هایی که می آمدند طبیعتا آنها جمع هایی هستند که نمی شود با آنها قضاوت آرا داشت. چون ١٠ برابر آنها در منزل نشسته اند و نظر و تصمیم دارند و غیر از آن هم بالاخره اتفاقی که افتاد این بود که بالاخره حتما مشورت هایی هم داشته اند. با یک افرادی مشورت کرده اند و نظر داشته اند و احساس کرده اند که نه نباید کنار بروند و این کنارنرفتن آنها باعث شد آقای قالیباف تصمیم بگیرد که بماند دونفری مسابقه کنند یا برود و آن شوک را ایجاد کند.

بعد آقای رئیسی گفتند که من کنار نمی روم و توپ به زمین آقای قالیباف افتاد؟

آقای رئیسی کنار نرفتند. حالا اینکه گفتند یا چطوری گفتند، اینها ملاحظات داخلی هستند که من خیلی نمی توانم در موردش اطلاع دقیق بدهم. ولی توصیه این است آن چیزی که من و شما دیدیم این بود که آقای رئیسی کنار نرفتند. آقای قالیباف باید تصمیم می گرفت که بماند دونفری یا برود و طبیعتا این کناررفتن ایشان این شوک را ایجاد می کرد.

ما امیدوار بودیم حداقل با این شوک بخشی از این انرژی به وجود بیاید که تا یک حدی هم این انرژی ایجاد شد ولی نتوانست این انرژی در حدی رأی آقای روحانی را بریزد که به دور دوم کشیده شود یا اتفاق دیگري بیفتد. آقای قالیباف با مصلی رفتن و اعلام حمایت از آقای رئیسی عملا تمام توانش را گذاشت که بتواند همه اعتبار و اقبال عمومی ای که دارد به سمت آقای رئیسی سوق بدهد. ولی بالاخره همان آینده نگری هایی که در نظرسنجی ها بود درست درآمد و بخش عمده ای از آرای آقای قالیباف با وجود بیانیه و اعلامی که ایشان داشتند به سبد آقای روحانی رفت. به نظر من روزی که آقای قالیباف انصراف داد آقای روحانی خوشحال ترین فرد بود که می دید با این اوضاع زمینه بازی وجود دارد که می تواند راحت تر در فضای سیاسی صحبت شود.

یعنی در انصراف آقای قالیباف، نظر جمنا و جامعه روحانیت مبارز تأثیری نداشت؟ اینکه آنها از آقای رئیسی اعلام حمایت کردند. در تصمیم آقای قالیباف تأثیر داشت یا نه؟

خیر. جمنا که از اول این دو تا را اعلام کرده بود و از روز اول گفته بود که ما هیچ کدام را برتری ندادیم و هیچ اجباری هم نکرده بودند که حتما…

ولی هفته نهایی گفتند که ما ترجیح مان این است که آقای رئیسی بماند. چرا؟

هیچ جا این را اعلام نکردند ولی بعد از اینکه آقای قالیباف کنار رفت گفتند چون طبیعی هم هست.

جامعه روحانیت مبارز چطور که همه گفتند کاندیدای ما آقای رئیسی است؟

جامعه روحانیت در هر انتخابات یک روحانی را ترجیح داده و نسبت به آن اقبال داشته است.

یعنی می خواهید بگویید که اینها و حتی اعلام حمایت جبهه پایداری هیچ کدام تأثیری در تصمیم آقای قالیباف نداشته و تصمیم شخصی بوده است؟

نه. اجباری به آقای قالیباف نشده که حتما کنار برود.

اجبار نمی خواهم بگویم ولی اینکه اعلام حمایت نمی شود بهتر است کنار بروند؟

نه. نه. اتفاقی که افتاد این بود که آقای قالیباف دو نفرماندن را هم شکست می دانست ولی امیدوار بود با کناره گیری خودش این شوک بتواند تأثیرگذار باشد که عرض کردم یک بخشی تأثیر داشت چون بالاخره همان طور که جهت آقای روحانی در هفته نهایی یک موج ایجاد شده است بود، آقای رئیسی هم موج داشت.

اگر این انصراف را می گذاشتند یک روز قبل از انتخابات و شاید اگر نظرسنجی بیشتری می آمد، فکر نمی کنید بهتر بود؟

نه. همان وقت هم شاید بعضی ها معتقدند که دیر بوده هست. بالاخره انصراف در هفته نهایی از روز دوشنبه به بعد نهایتا دیگر خیلی دیر هست. آقای عارف هم دوشنبه یا سه شنبه کنار رفتند و بعد از آن اصلا معنی ندارد و حتما باید این موج به همه جا برسد و انرژی را ایجاد کند. خبرش، پیامدهایش، فیدبکش و… که این حداقل چند روز طول می کشد.

بعضی اخبار اعلام می کرد که آقای قالیباف ناراحت هستند. یعنی به عنوان نمونه از اینکه انصراف داده اند ناراضی اند. حتی یادم است چند روز آخر پرس وجو شد کجا هستند؟ گفتند اردبیل هستند و اصلا پایتخت کشور عزیزمان ایران نیستند.

ما روز یکشنبه که رفتیم اصفهان، شیراز و ورامین، دوشنبه صبح رفتیم رشت و از آنجا باید می رفتیم اردبیل.

می خواهم بگویم که به چه دلیل وسط سفرهای استانی؟ این طور ناگهانی؟ این خودش یک سؤال است.

طبیعی هست. چون همه سفر می روند و جلسات هم پایتخت کشور عزیزمان ایران بودیم، ما تا ساعت ها و نصفه شب هم جلسه داشتیم. ولی توصیه این است که ما بعد از رشت باید دوشنبه می رفتیم اردبیل بعدش هم تبریز. چون این اطلاع رسانی دیر صورت گرفت.

اگر خاطرتان باشد ظهر بیانیه درآمد از اردبیل و شهرستان های اطراف آمده بودند و خیلی به آنها برخورده بود که این جلسات تشکیل شده است و خبر انصراف آقای قالیباف آمد. چون رشت را با هم بودیم و باید می رفتیم اردبیل و پروازمان برگشت و آمدیم پایتخت کشور عزیزمان ایران در این اتفاق. ولی کنسل شد و ما از آقای رئیسی اعلام حمایت کردیم. جهت همین آقای قالیباف جهت اینکه جبران کند این عنوان را روز رأی گیری رفت اردبیل که هم دلجویی کند و هم آنجا حضور داشته باشد. جهت این است و ربطی به ناراحتی ندارد. چون طرفداران آقای قالیباف در اردبیل جمع شده است بودند و ایشان نرفته بود جهت همین روز جمعه در اردبیل رأی دادند و در نماز جمعه پیش از خطبه ها صحبت کردند.

شما خودتان این پیشنهاد را دادید یا مخالف بودید؟

بله من پیشنهادم ماندن آقای قالیباف بود ولی هنگامی که آقای رئیسی کنار نمی رود و این اوضاع است حتما کناررفتن بافایده بود. یعنی روز یکشنبه و نهایتا دوشنبه که این تصمیم گرفته شد.

جهت شخص آقای قالیباف چطور؟ منهای جریان اصولگرایی؛ چون احساس می کنم جهت خود ایشان خیلی خوب نبود.

چرا؟

یک جوری احساس می شود که پرونده کاری ارزش بسته می شود، شاید به قول شما یا بعضی اصولگرایان این به نفع جریان اصولگرایی بود که یک نفر کاندیدا باشد ولی از لحاظ فردی چطور؟

چون معمولا برداشتی که از آقای قالیباف می شود این است که ایشان خیلی به دنبال ریاست جمهوری است و عطشی دارد ولی این را کسی که با آقای قالیباف باشد می داند که چقدر مضحک است.

ایشان تا لحظه آخر اجتناب داشت که عضویت کند و با فشاری که هوادار و غیرهوادار و در فضاهای این چنینی ایجاد شده است بود عضویت کرد و همه اینها فضایی را ایجاد کرد که آقای قالیباف به لحاظ شخصی راحتی اش در این بود که اصلا بگذارد کنار چون هم به لحاظ کافی جهت خودش در فضای بیرونی کار دارد آن هم در حوزه خدمت به مردم و فضای پیگیری به محرومان و قرارگاه جهادی و مباحث سلامت و… غیر از کارهای شغلی و شخصی خودش که ایشان هم خلبان است هم استاد دانشگاه. بعد به اندازه کافی ایشان در فضای شخصی مشغله دارند و در همان فضا هم ایشان لذت می برد. مدل آقای قالیباف مدلی است که از اذان صبح می آید بیرون تا آخر شب و لذتش همین است که این مترو به ثمر برسد این تونل به ثمر برسد و مدلش این کار هست. خیلی جنس آقای قالیباف جنس آقای لاریجانی و باهنر و… نیست، جنس کسانی که فضای سیاسی بیشتری دارند و ممکن است علاقه ارزش جلسات سیاسی باشد؛ نیست. جنسش علاقه به فضاهای کاری است که آن حوزه را هم زیاد ترجیح می دهد. این خیلی از این جهت جهت شخص خودش بد نشده که ایشان از این فضا آمده بیرون چون ایشان هر جا که باشد آنجا را متحول می کند و فرقی نمی کند که کجا باشد.

این انصراف به نفع ایشان از این جهت ممکن است باشد که ورودش به همان عرصه هایی که علاقه دارد هست. ولی اگر تا لحظه آخر می ماند چه اتفاقی می افتاد؛ آینده نگری ها می گفت که آن دونفری رفتن عملا به همان نتیجه ختم می شود. البته بعضی ها معتقدند که نه بالاخره رأی آقای قالیباف حفظ می شد و می توانست به دور دوم برود. این یک اختلاف نظر است.

اخبار سیاسی – شرق

واژه های کلیدی: انتخابات ریاست جمهوری | محمدباقر قالیباف | نتیجه انتخابات | نامزد انتخابات | دکتر قالیباف | دکتر روحانی | انتخابات | میلیونی | قالیباف | روحانیت | میلیون

برای حمایت از ما لطفا کلیک کنید

دانلود

اشتراک گذاری مطلب

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است - طراحی شده توسط پارس تمز
?>